Türkmenistan’ın başkenti Aşkabat, dışarıdan bakıldığında neredeyse tekdüze bir renk paleti sunan etkileyici bir şehir görüntüsü sergiliyor. Şehri çevreleyen geniş caddeler, gösterişli anıtlar, büyük kamu yapıları ve boş meydanlar, bembeyaz mermerle kaplanmış inşaatlarla dolup taşıyor. Bu özelliği sayesinde Aşkabat, uzun zamandır “Beyaz Mermer Şehir” olarak anılmakta. Guinness Dünya Rekorları verilerine göre, Aşkabat, dünya genelinde en fazla beyaz mermer kaplı yapıya sahip olan şehir unvanını taşıyor. Şehirde toplamda 4 milyon 513 bin 584 metrekarelik beyaz mermer kaplı alan bulunuyor.
Aşkabat’ta 2013 yılı itibarıyla 543 bina, beyaz mermerle kaplanmış durumda. Özellikle şehir merkezindeki birçok yapının tamamen beyaz cephelerden oluştuğu dikkat çekiyor. Bu önemli mimari dönüşüm, Türkmenistan’ın bağımsızlığını kazanmasının ardından hız kazanmış; Sovyet dönemine ait eski binalar yerini geniş yollar, anıtlar, saraylar ve mermer kaplı kamu binalarına bırakmış. Aşkabat, böylece modern ve görkemli bir başkent imajıyla yeniden şekillendirilmiş durumda. Günümüzde birçok gezgin ve araştırmacı, şehri “gerçeküstü” bir kent olarak tanımlıyor. Alem Eğlence Merkezi’nde bulunan kapalı dönme dolap ise 47,6 metre yüksekliğiyle dikkat çekiyor ve yapının yaklaşık 57 milyon sterline mal olduğu belirtiliyor.
Aşkabat’ın mimari anlayışının temelinde, Türkmenistan’ın büyük, gösterişli ve benzersiz bir başkent oluşturma hedefi yatıyor. Altın detaylı yapılar, geniş meydanlar, düzenli yollar ve büyük anıtlar, bu hedefin en belirgin temsilcileri arasında yer alıyor.
Ancak Aşkabat’ın mermer kaplı görünümü, turistik açıdan çekici olsa da, şehirle ilgili çeşitli tartışmalara da yol açıyor. Büyük mimari dönüşüm süreci sırasında yerinden edilmeler, su tedariki sorunları ve kullanılmayan büyük tesisler gibi konular eleştiriliyor. Ayrıca, Türkmenistan’ın sıkı vize politikaları nedeniyle ülkeye gelen turist sayısının sınırlı kaldığı ifade ediliyor. Bu durum, Aşkabat’ın bir yandan büyüleyici bir başkent olarak öne çıkarken, diğer yandan ekonomik, sosyal ve siyasi tartışmaların merkezinde yer almasına neden oluyor. Yine de şehir, dünyada benzeri az görülen mimarisiyle dikkat çekmeye devam ediyor.
