“`html
İstanbul Üniversitesi’nin geliştirdiği yeni müsilaj temizleme yöntemi, Mavi Nefes Marmara Denizi İyileştirme Projesi çerçevesinde başarıyla uygulandı. Proje, Doç. Dr. Cem Dalyan’ın liderliğinde, Burgazada açıklarında gerçekleştirilen ilk dalışla başladı. Dalış, Garanti BBVA Su Altı Dalış Kulübü, TURMEPA ve katkıda bulunan bilim insanları tarafından gerçekleştirildi.
Garanti BBVA’nın 2021 yılından beri DenizTemiz Derneği/TURMEPA ile iş birliği içinde yürüttüğü Mavi Nefes Projesi, deniz altı ekosisteminin korunmasına yönelik bilimsel çalışmalarıyla dikkat çekiyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın koordinasyonunda yürütülen projenin Marmara ayağında, müsilajı su altı ekosisteminden temizlemeye yönelik yeni teknikteki ilk saha deneyleri Burgazada açıklarında uygulandı.
TURMEPA’nın koordinesinde ve Mavi Nefes Marmara Denizi İyileştirme Projesi çerçevesinde yapılan dalışta, temizleme tekniğinin su sütunu ve deniz tabanı üzerindeki etkileri gözlemlenerek elde edilen veriler, sonraki bilimsel değerlendirmeler için kaydedildi. İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü, Hidrobiyoloji Ana Bilim Dalı‘ndan Doç. Dr. Cem Dalyan ve ekibi, Garanti BBVA Su Altı Dalış Kulübü, Garanti BBVA Genel Müdür Yardımcısı Sibel Kaya, TURMEPA Genel Müdürü Semiha Öztürk ve İstanbul Üniversitesi TTO Genel Müdürü Mehmet Besim Müftüoğlu gibi önemli isimlerle birlikte bu denemeye katkıda bulundular.
Müsilajı Kaynağında Temizleyen Yenilikçi Teknoloji
TURMEPA ve İstanbul Üniversitesi iş birliği ile geliştirilen cihaz, müsilajı venturi sistemi ve hava basıncıyla temizleyerek mercanlar, algler ve deniz çayırları gibi hassas türlerin üzerindeki müsilaj tabakasını fiziksel olarak uzaklaştırmayı hedefliyor. Bu cihaz, ekosisteme zarar vermeden biyolojik çeşitliliği korumaya yardımcı olacak şekilde tasarlandı. İlk uygulamalar, cihazın Burgazada çevresindeki habitat üzerinde önemli bir temizlik sağladığını gösteriyor.
Mahmut Akten: “Denizlerimizin sağlığı için bilimi, teknolojiyi ve sivil toplumu bir araya getirme çabasındayız.”
Garanti BBVA Genel Müdürü Mahmut Akten, projenin gelişimini şöyle değerlendirdi: “Mavi Nefes projemizle 2021’den itibaren deniz sağlığı için bilim insanları, sivil toplum ve gönüllülerle birlikte çalışıyoruz. TURMEPA ile iş birliği içinde ilerlediğimiz bu projede doğaya somut katkılar sağlamaya devam ediyoruz ve gelecek nesiller için çevre bilincini artırmayı hedefliyoruz. Amaçlarımız arasında sadece yüzey atıklarını temizlemek değil; aynı zamanda deniz altı yaşamını da onaracak uzun vadeli çözümler üretmek var. Mavi Nefes, bu açıdan sadece bir temizlik girişimi değil; veriye dayalı ve sürdürülebilir etkiyi hedefleyen bütüncü bir programdır. Bugün geldiğimiz aşamada, yalnızca farkındalık yaratmıyoruz, aynı zamanda güvenilir çözümler üretiyoruz. Geliştirilen bu cihaz, Marmara Denizi’nde müsilajın temizlenmesi ve su altı yaşamının korunması için önemli bir adım. Garanti BBVA olarak sürdürülebilirliği iş stratejimizin merkezine alırken, denizlerimizin sağlığı için bilimi, teknolojiyi ve sivil toplumu bir araya getirmeye devam edeceğiz.”
DenizTemiz Derneği/TURMEPA Yönetim Kurulu Başkanı Şadan Kaptanoğlu, “Denizlerimiz, yaşamımızın vazgeçilmez bir parçasıdır ve her iki nefesimizden biri okyanuslardan gelmektedir. O yüzden denizlerimizi korumak, yalnızca bugünün değil, geleceğin de sorumluluğudur. Garanti BBVA ile birlikte yürüttüğümüz Mavi Nefes Projesi, bu sorumluluğun bilincini taşımaktadır. Ayrıca, Marmara Denizi Eylem Planı Koordinasyon Kurulu’nda tek sivil toplum kuruluşu olarak bulunan TURMEPA, bu projeyle müsilaj krizine yanıt vermenin yanı sıra deniz ekosisteminin yeniden canlanmasına yönelik bir umut ışığı sunmaktadır. Bilim ışığında sürdürülebilir çözümlerle denizlerimize nefes olmaya devam edeceğiz.” dedi.
İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Hidrobiyoloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Cem Dalyan da projenin önemini vurgulayarak şunları ifade etti:
“Marmara Denizi, tamamen bize ait eşsiz bir iç denizdir. Onu korumak, hem sorumluluklarımızın bir parçası hem de gelecek nesillere bırakılacak en değerli mirasımızdır. Zostera ve Cymodocea deniz çayırları, Cystoseira yosunları ve Gorgon kolonileri gibi önemli türlerle dolu olan Marmara, hâlâ sağlıklı bir ekosistemdir. Bu ekosistemin kalbi olan adalar, özellikle Prens Adaları yüksek biyoçeşitliliğiyle Marmara’nın parlayan yıldızıdır. Projemiz, koruma merkezli ve bilim temelli bir yaklaşım ile bu hassas dengeleri güçlendirmeyi amaçlamakta. Yapılan son araştırmalar, Marmara’nın oksijen seviyesinin ciddi şekilde düştüğünü açıkça göstermektedir. Su altı ormanları bu denizin doğal oksijen kaynaklarını sağlamaktadır. Bu nedenle Prens Adaları’nı ve su altı ormanlarını korumak, sadece yerel bir çaba değil, Marmara Denizi’nin korunmasına yönelik bir katkı anlamına gelmektedir.”
Mavi Nefes Yolculuğunda Öne Çıkan Noktalar
Garanti BBVA ve TURMEPA’nın 2021 yılında başlattığı Mavi Nefes Projesi, Marmara Denizi’ndeki müsilaj sorununa yanıt olarak oluşturuldu. Proje dahilinde bugüne kadar Marmara’dan Göcek’e, Saros Körfezi’nden Van Gölü’ne kadar uzanan çeşitli faaliyetler, denizlerdeki atıkların toplanmasından bilimsel araştırmalara, eğitim programlarından biyoçeşitlilik haritalamasına kadar geniş bir yelpazede deniz ekosistemine akıcı fayda sağlamaktadır.
Proje kapsamında mevcut durumda Marmara Denizi’nde 287 tondan fazla, Van Gölü’nde ise 20 tondan fazla katı atık toplandı. Göcek’te sıvı atık alım teknesi, 860 bin litre atık toplayarak 6,8 milyon litre deniz suyunun kirlenmesini önledi. Saros Körfezi’nde 35 istasyonda yapılan 45 dalışta 382 deniz türü tespit edilerek bölgenin habitat haritası hazırlandı. Fethiye-Göcek Özel Çevre Koruma Bölgesi’nde 3 farklı istasyonda 10 bin kadar deniz çayırı fidesi ekimi gerçekleştirilerek %70 başarı sağlandı. Göcek’te 2.000 yaşında olduğu belirlenen bir deniz çayırının yaş tayini çalışması, Türkiye deniz araştırmaları tarihinde bir ilk haline geldi.
Mavi Nefes ayrıca, toplumsal farkındalığı artırmayı hedeflemektedir. TURMEPA’nın Milli Eğitim Bakanlığı ile iş birliği içinde yürüttüğü çevrim içi eğitimler ve gezici Mavi Nefes Eğitim Otobüsü ile şimdiye kadar 100 binden fazla öğrenci ve 5 binden fazla öğretmene ulaşılmıştır. “Mavi Dedektifler” programı ile lise öğrencileri, çevre bilincini pekiştirmekle kalmayıp, kendi projelerini geliştirme şansına da sahip olmaktadırlar.
Mavi Nefes Marmara Denizi İyileştirme Projesi, insan kaynaklı pek çok sorunla yüzleşen Prens Adaları bölgesinde müsilajın etkilerini azaltmayı, tür çeşitliliğini incelemeyi ve tür envanterlerini çıkarmayı amaçlayarak hayata geçirildi.
Kaynak: (KAHA) Kapsül Haber Ajansı
“`
